📌 PHỤ LỤC: ATLAS NGẢ GIAO (BỎ TÚI)

Dùng để mang ra công trường - Phiên bản Việt Nam

Hướng dẫn sử dụng:

❌ Đừng đọc cái này khi đang ngồi máy lạnh.

✅ Hãy cầm nó ra đứng giữa sân, nhìn vào từng vị trí và tự trả lời câu hỏi.

🛑

PHẦN I: CÁC NGẢ GIAO CƠ BẢN

(Dành cho giai đoạn lên ý tưởng)

I.1

NGẢ GIAO LÀ GÌ?

Bản chất: Là nơi dòng chảy (người, gió, nước, mắt) buộc phải thay đổi trạng thái.

❗ Lưu ý: Ngả giao là "khớp xương" của sân vườn. Khớp lỏng thì người đi lạo xạo.

👉

Câu hỏi kim chỉ nam:

"Tới chỗ này, người ta buộc phải làm gì tiếp theo?"

I.2

NGẢ GIAO CỬA ↔ SÂN (The Gateway)

Vị trí: Bước chân đầu tiên từ trong nhà ra.

✅

Đúng:

Có vùng đệm (hiên, mái che, bậc thềm). Bước ra êm ái.

❌

Sai:

Mở cửa là nắng tát vào mặt, mưa hắt vào chân. Cảm giác bị "quăng" ra ngoài.

👉

Check:

"Có vùng đệm trước khi ra 'chiến trường' không?"

I.3

NGẢ GIAO LỐI ĐI (Main vs. Sub)

Vị trí: Ngã rẽ vào các khu vực khác nhau.

✅

Đúng:

Lối chính rộng, sáng. Lối phụ hẹp, vật liệu thô hơn.

❌

Sai:

Hai lối to bằng nhau. Khách đến không biết nên đi lối nào, sợ đi nhầm vào chỗ phơi đồ.

👉

Check:

"Người lạ vào sân có tự biết đường đi mà không cần hỏi không?"

I.4

ĐIỂM DỪNG (The Pause)

Vị trí: Ghế ngồi, chòi nghỉ.

✅

Đúng:

Điểm dừng luôn nằm lệch khỏi dòng chảy (như trạm dừng nghỉ trên cao tốc). Lưng có điểm tựa.

❌

Sai:

Đặt cái ghế ngay giữa lối đi, hoặc chỏng chơ giữa sân trống.

👉

Check:

"Đứng/Ngồi ở đây có cảm giác được che chở (an toàn) không?"

I.5

RẼ & ĐỔI CAO ĐỘ (Turns & Steps)

Vị trí: Khúc cua, bậc tam cấp.

✅

Đúng:

Muốn người đi chậm lại → Làm bậc thềm hoặc đổi vật liệu (gạch sang sỏi).

❌

Sai:

Bậc cao quá gắt, lối rẽ quá gấp khúc trong không gian hẹp.

👉

Check:

"Đi qua đây bước chân có bị 'giật cục' không?"

👁️

PHẦN II: THỊ GIÁC & CẢM XÚC

(Dành cho giai đoạn tinh chỉnh)

I.6

KHOẢNH KHẮC MỞ CỬA (The Reveal)

Vị trí: Điểm nhìn đầu tiên.

✅

Đúng:

Chỉ thấy 1-2 điểm nhấn đắt giá (một tàng cây, một mảng tường đẹp).

❌

Sai:

Thấy cả cái sân hỗn độn, từ chậu cây đến cái chổi quét sân.

👉

Check:

"Mở cửa ra, mắt 'neo' vào đâu đầu tiên?"

I.7

TRỤC NHÌN NGẮN (Short Axis)

Vị trí: Đường ngắm chính từ phòng khách/bàn ăn.

✅

Đúng:

Kết thúc bằng một điểm chặn (tường cây, vách đá) để tạo chiều sâu ảo.

❌

Sai:

Cố làm trục dài hun hút nhưng đâm sầm vào tường rào hàng xóm.

👉

Check:

"Cái trục này có làm sân trông sâu hơn thực tế không?"

I.8

CHE ↔ HÉ ↔ MỞ (Hide & Seek)

Vị trí: Các lớp cây cối.

✅

Đúng:

Che bớt chỗ xấu, hé lộ lối đi nhỏ, mở ra khoảng trời.

❌

Sai:

Mở toang hoác. Nhìn một cái là hết vị.

👉

Check:

"Sân này có gì để người ta tò mò muốn bước tới xem không?"

🏠

PHẦN III: KHÔNG GIAN & SINH THÁI

(Dành cho giai đoạn kỹ thuật)

II.1

TRONG ↔ NGOÀI (In & Out)

Vị trí: Mái hiên.

✅

Đúng:

Hiên là phòng khách thứ hai. Là nơi ngồi nhiều nhất.

❌

Sai:

Cắt gắt bằng cửa kính. Trong là máy lạnh, ngoài là lò nung.

👉

Check:

"Người ta có thực sự ngồi lì ở hiên được không?"

II.2

RIÊNG ↔ CHUNG (Privacy)

Vị trí: Tiếp giáp hàng xóm hoặc đường đi.

✅

Đúng:

Phân chia bằng cao độ nền, bụi cây, không nhất thiết phải xây tường.

❌

Sai:

Ngồi uống trà mà người đi đường nhìn thấy hết.

👉

Check:

"Ngồi đây mặc đồ ngủ có ngại không?"

II.3

NÉN ↔ MỞ (Compress & Release)

Vị trí: Lối vào.

✅

Đúng:

Lối vào hơi hẹp/tối một chút để khi ra sân cảm thấy òa vỡ, rộng rãi.

❌

Sai:

Phẳng lì từ đầu đến cuối.

👉

Check:

"Sân có biết 'thở' không?"

II.4

ĐẤT ↔ NƯỚC (Drainage)

Vị trí: Cống thoát, độ dốc.

✅

Đúng:

Nước có đường dẫn (rãnh sỏi, khe gạch) chảy về ga thu. Sân luôn khô.

❌

Sai:

Lát kín mít, mưa xong đọng vũng.

👉

Check:

"Mưa to xong bao lâu thì sân khô?"

II.5

MẶT CỨNG ↔ CÂY TRỒNG (Hard & Soft)

Vị trí: Bồn cây, gốc cây.

✅

Đúng:

Để mép mềm, dùng cây phủ nền che chân tường/gốc cây.

❌

Sai:

Xây bồn gạch bó chặt gốc cây như cái cũi.

👉

Check:

"Cây có chỗ để 'thở' và lớn lên không?"

II.6

NẮNG ↔ BÓNG RÂM (Sun & Shade)

Vị trí: Hướng Tây/Đông.

✅

Đúng:

Bóng cây che đúng chỗ ngồi vào giờ nắng nhất.

❌

Sai:

Ghế đẹp nhưng phơi nắng 12h trưa. Thiết kế chỉ để chụp ảnh lúc hoàng hôn.

👉

Check:

"12h trưa nắng gắt, cái sân này có phế không?"

📐

PHẦN IV: HÌNH THÁI & CHIẾN LƯỢC

(Dành cho giai đoạn chốt phương án)

II.7

HÌNH HỌC ↔ HỮU CƠ (Geo vs. Organic)

Vị trí: Hình dáng bồn cây, lối đi.

✅

Đúng:

Thẳng để gọn gàng (tiết kiệm diện tích). Cong khi cần dẫn hướng mềm.

❌

Sai:

Uốn lượn vô cớ làm nát không gian nhỏ.

👉

Check:

"Đường cong này có chức năng gì hay chỉ vẽ cho vui tay?"

III.1

NGẢ GIAO HÀNH VI (Behavior)

Vị trí: Chỗ hút thuốc, chỗ tưới cây, chỗ trẻ con chơi.

✅

Đúng:

Thiết kế dựa trên thói quen thật của chủ nhà.

❌

Sai:

Thiết kế dựa trên ảnh Pinterest.

👉

Check:

"Chỗ này người ta sẽ đứng bao lâu? Làm gì?"

✅ CHECKLIST TỔNG LỰC (10 CÂU SINH TỬ)

Dùng bút tích vào ô trống trước khi trả tiền thiết kế/thi công

1 Vùng đệm: Cửa ra sân có mái che/hiên không?

2 Dẫn hướng: Khách lạ có biết đường đi lối chính không?

3 An toàn: Điểm dừng (ghế) có dựa lưng, né lối đi không?

4 Thị giác: Trục nhìn có ngắn gọn, không bị loãng không?

5 Cảm xúc: Có đoạn "Nén" trước khi "Mở" không?

6 Chuyển tiếp: Bước từ trong ra ngoài có bị sốc nhiệt/sốc sáng không?

7 Riêng tư: Khu sinh hoạt chung và riêng có bị lẫn lộn không?

8 Thoát nước: Nước mưa chạy đi đâu (đã tính độ dốc chưa)?

9 Sự sống: Đất trồng cây có đủ sâu và rộng không?

10 Thực tế: Giữa trưa nắng hoặc trời mưa, sân có dùng được (hoặc nhìn được) không?

"Sân vườn nhỏ không chết vì thiếu diện tích.
Nó chết vì những chỗ GẶP NHAU không được nghĩ tới đàng hoàng."

🔝 Lên đầu trang 🖨️ In trang này 📚 Xem mục lục đầy đủ

Atlas Ngả Giao (Bỏ Túi) – Phiên bản 1.0

© 2025 NamFarmer Blog | Thiết kế sân vườn thực dụng cho người Việt